BIÊN DỊCH VÀ PHIÊN DỊCH: HƯỚNG DẪN CƠ BẢN

Ngày đăng 04.12.2018

Phiên dịch viên và biên dịch viên chuyển thông tin từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Họ cần phải hiểu thông tin của ngôn ngữ thứ nhất (ngôn ngữ nguồn) sau đó chuyển đổi một cách chính xác thông tin sang ngôn ngữ thứ hai ( ngôn ngữ đích). Thông tin đó phải truyền tải được ý nghĩa của bài diễn văn hoặc văn bản gốc ban đầu sao cho càng chính xác càng tốt.

Sự khác biệt cơ bản giữa biên dịch và phiên dịch là người phiên dịch thường dịch những văn bản nói ( hoặc không viết), còn biên dịch viên sẽ dịch những văn bản viết. Tuy nhiên, có nhiều sự khác biệt trong cách họ làm việc, trong những kĩ năng cần thiết được yêu cầu cho cả biên dịch và phiên dịch viên

Một phiên dịch viên làm những việc gì?

Dịch vụ phiên dịch chuyên nghiệp, thường là phiên dịch một loạt các ngành khác nhau. Một người thông dịch cần duy trì nội dung thông điệp, ngữ cảnh và phong cách của ngôn ngữ được chỉ định khi dịch đuổi hoặc dịch song song, bằng miệng hoặc thông qua việc ghi chú. Thông dịch viên có thể làm việc ở bất kì ngành nào bao gồm tài chính, truyền thông và các dịch vụ công cộng.

Việc phiên dịch có thể được thực hiện bởi một người nào đó thông qua gọi điện thoại, hoặc gọi điện bằng hình ảnh. Có một số loại phiên dịch khác nhau như là dịch đuổi, khi diễn giả dừng lại cho phép  người phiên dịch có thể dịch lại lời của người nói qua một ngôn ngữ khác. Dịch cùng lúc, dịch giả nói cùng lúc với diễn giả khi ngồi ở một nơi tách biệt và truyền qua tai nghe. Dịch thì thầm, họ sẽ dịch thông tin thì thầm gần bên tai của người nghe - loại phiên dịch này thường dùng trong các cuộc họp kinh doanh trực tiếp.

Cấp độ giữa các loại hình phiên dịch khác nhau thì khác nhau. Một công ty phiên dịch thường sẽ tính phí cao hơn đối với dịch hội trường vì việc dịch song song cần tối thiểu hai phiên dịch viên. Gía cả cũng tùy thuộc vào ngôn ngữ mà họ dịch.

Một biên dịch viên làm những việc gì ?

Biên dịch viên sẽ nhận và dịch văn bản từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Đây không phải đơn giản là dịch từ từ này sang từ khác, cũng như sử dụng những từ ngữ được cung cấp bởi các công cụ dịch thuật trực tuyến, mà nó còn phải làm cho câu có nghĩa, phù hợp với người đọc và đảm bảo độ chính xác so với văn bản gốc.

Biên dịch viên thường phải tốn nhiều thời gian để tìm hiểu, thêm vào đó kĩ năng viết, biên tập và đọc hiểu của biên dịch viên phải cũng phải vững. Không chỉ vậy, kiến thức chuyên ngành cũng quan trọng đối với biên dịch cũng như là phiên dịch. Để việc dịch chính xác, biên dịch viên thường làm việc trong một ngành cụ thể, ví dụ ngành tài chính, người dịch cũng cần phải có những hiểu biết nhất định về thuật ngữ tài chính và hoạt động kinh doanh. Nói một cách đơn giản, chỉ việc biết hai ngôn ngữ sẽ không giúp bạn có một cách nhìn sâu sắc này.

Mặc dù biên dịch rất hiếm khi dịch qua điện thoại hay dịch trực tiếp, nhưng thời hạn dịch rất ngắn, vì vậy việc quan trọng nhất là cần làm việc nhanh nhất có thể mà vẫn phải đảm bảo được chất lượng công việc.

Gía của biên dịch thường được tính trên đơn vị 1000 từ , cũng giống như phiên dịch, mức độ biên dịch cũng tùy thuộc vào ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ đích.

Biên - phiên dịch cần kĩ năng và bằng cấp nào ?

Nhiều kĩ năng có thể thay thế cho nhau, cả về biên dịch lẫn phiên dịch. Có hiểu biết tốt về văn hóa , có chuyên môn trong ngành và thông thạo hai ngôn ngữ là những yêu cầu cho cả biên dịch và phiên dịch viên. Tuy nhiên, có những kĩ năng đặc biệt đòi hỏi người dịch giả cần phải có:

• Kĩ năng nghe thật tốt
• Tài hùng biện và diễn đạt qua cơ thể cũng như tông giọng chính xác
• Có thể nghe hiểu và dịch trong đầu ngay lập tức

Bằng cấp:

Đối với dịch giả, bạn cần bằng cấp về ngôn ngữ hoặc dịch thuật và thường là bằng dịch thuật sau đại học. Dịch giả nói trước công chúng thường có các chứng chỉ về song ngữ, bằng tốt nghiệp về chứng chỉ dịch thuật dịch vụ công hoặc bằng đại học.

Cũng quan trọng như nhiều bằng cấp được công nhận. Ở Vương Quốc Anh, Viện dịch thuật và phiên dịch, Học viện ngôn ngữ học được cấp phép cấp giấy chứng nhận cho các phiên dịch viên và biên dịch viên. Phần lớn phiên dịch viên của London Translation được công nhận thông qua một trong những tổ chức này.