5 ĐẶC TRƯNG CỦA MỘT PHIÊN DỊCH VIÊN CÓ ĐỦ TRÌNH ĐỘ CHUYÊN MÔN

Ngày đăng 27.12.2018

1. KHẢ NĂNG NGÔN NGỮ

Hầu hết mọi người không nhận thấy được mức độ về kiến thức và vốn từ mà một người phiên dịch viên cần phải có trong ngôn ngữ mẹ đẻ của anh ấy hoặc cô ấy. Michelle Hof, là người đào tạo và là một phiên dịch viên hội nghị chuyên nghiệp người lập ra trang web gọi là The Interpreter Diaries, viết như sau:

“Là một phiên dịch viên, bạn cần phải có khả năng trình bày tốt bằng những phong cách khác nhau và phải tiếp cận khối từ vựng rộng bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau. Chỉ phát triển một ngôn ngữ  không có

nghĩa là bạn sẽ tự động có được những kĩ năng này. Tôi nhận thấy hầu hết thời gian trong những ngày đầu của khóa học, khi mà sinh viên không thể kiểm soát bản thân không nói về những gì họ làm với bạn của họ trong quán ba và nghe như một người phiên dịch”

Và đó chỉ là những gì người phiên dịch bản xứ cần có. Trang web Hiệp hội thông dịch viên hội nghị quốc tế (AIIC) chỉ ra rằng để có thể trở thành một thông dịch viên,  “sự thấu hiểu về ngôn ngữ của bạn sẽ được so sánh với sự hiểu biết của người bản xứ có học vấn trong cùng một ngôn ngữ” đối với mỗi người.

NGHE VÀ NHỚ

Có hai phương pháp dịch thuật chính đó là dịch đuổi ( dịch nối tiếp) và dịch song song ( dịch cabin). Dịch đuổi chủ yếu dành ngành chăm sóc

sức khỏe – phương thức dịch này yêu cầu phải đợi cho đến khi người nói dừng sau đó mới được dịch. Phương thức này yêu cầu khả năng nghe chủ động tốt, khả năng ghi nhớ cao, và cũng như ghi chép để đưa ra bản dịch thích hợp, từ khi người nói nói khoảng vài phút trước khi dừng lại.

Việc dịch thuật yêu cầu chất xám nhiều hơn bình thường. Các nhà khoa học đã tiến hành cuộc thí nghiệm trên các môn học song ngữ và thấy rằng khi một người dịch giữa hai ngôn ngữ, não sử dụng những vùng không hoạt động trong việc sử dụng ngôn ngữ hằng ngày. Điều này đưa ra giả thiết là việc dịch thuật phối hợp nhiều hoạt động thần kinh và việc xử lý âm vị học cũng khó khăn hơn khi chuyển đổi ngôn ngữ.

HÀNH VI ĐẠO ĐỨC

Người thông dịch viên có thể bắt gặp những thông tin bảo mật và nhạy cảm. Những phiên dịch viên làm việc với nhà cung ứng y tế  phải hiểu rõ môi trường pháp lý nghiêm ngặt xung quanh sự riêng tư của người bệnh và khách hàng.

Hành xử đúng mực không chỉ là giữ bí mật những gì mà bạn nghe thấy. Trang web Tòa Án Hoa Kỳ nêu ra rằng phiên dịch viên phải có cả hai, một là sự công bằng và hai là “ khả năng chuyển đổi thông điệp ngôn ngữ nguồn một cách chính xác và phù hợp sang ngôn ngữ cụ thể mà không có bất kỳ yếu tố thêm vào, bỏ bớt hay yếu tố gây hiểu nhầm nào mà làm thay đổi đi nghĩa gốc của thông điệp của người nói”. Một phiên dịch viên phiên dịch chỉ cần dịch sai lệch trong một tình huống y tế cũng có thể gây ảnh hưởng đến khả năng của các y bác sĩ trong việc cứu chữa mạng sống con người. Kết quả là, phiên dịch viênlà những người có tinh thần trách nhiệm cao và phải tận tâm với nghề.

KIẾN THỨ VĂN HÓA

Đa văn hóa đối với người phiên dịch có trình độ chuyên môn cũng quan trọng như việc đa ngôn ngữ. Mỗi cá nhân đa ngôn ngữ cảm nhận được độ nhạy và sắc thái của hai nền văn hóa một cách tự nhiên và có khả năng vốn có để điều chỉnh cả hai. Dr. Holly Mikkelson của Viện nghiên cứu quốc tế Monterey phát biểu rằng:

“Trong mọi lĩnh vực, người phiên dịch phải nối những khoảng trống về văn hóa và khái niệm làm chia rẻ những người tham dự hội nghị”

KIẾN THỨC CHUYÊN MÔN

Thử hình dung phải nghe bài diễn thuyết chuyên môn về kỹ thuật hàng không vũ trụ và sau đó được yêu cầu lặp lại bạn đã hiểu được những gì. Trừ khi bạn thông thạo cách thức khí động lực học hoạt động, bạn có thể sẽ cứng nhắc khi dịch nghĩa của bài diễn thuyết, ít nhiều thì cũng dịch lại nó cho những người khác theo một cách dễ hiểu hơn.

Tương tự như vậy, phiên dịch viên hiểu được nội dung chính trong thoại họ cần phải dịch là rất quan trọng. Trong y tế, quen thuộc với thuộc ngữ y học phổ biến, những vấn đề pháp y và cũng như những quy trình thủ tục y tế là điều cần thiết. Một phiên dịch viên mơ hồ vì việc thiếu kiến thức chuyên môn sẽ gặp khó khăn để hiểu được những gì đang được nói đến.